kawaii

animelerde kızlar yakışıklı bir oğlan ya da güzel bir oyuncak görünce gözleri koca koca kalp olup uuuuuu kawaiiii der.
japoncada "sevimli" anlamına gelir.
bu kelimenin ilk kullanımları 11. yüzyılda 'acınacak halde, zayıf' anlamındaymış. daha sonra 'sevimli' anlamı kullanılmış. günümüzde ise sevimli bulunabilecek her türlü medya ve kültür ürününü kapsayacak bir anlamda kullanılabiliyor. en bilinir kawaii maskotlarından biri de pikachu mesela.

bu sevimlilik maskotları tamamen insan beyninin bebek şemasını (infant schema) hackleyecek şekilde geliştiriliyor. memeli beyinleri doğada tek başına hayatta kalamayacak savunmasız bebeklere karşı dikkati ketleyecek mekanizmalara sahip. bu mekanizma insana yavrusunu 'sevimli' ama bakıma muhtaç şekilde algılatıyor. kawaii maskotları da abartılı bebeksi özelliklere sahip. bedenlerine göre koca bir kafa, büyük gözler, tombul ve pembiş yanaklar, minnak eller... hem de gerçek bir bebeğin yorucu bakımını gerektirmeden, sadece izleyerek sınırsız tatmin ve dopamin döngüsü sağlayabiliyorlar. üzgünüm pikachu ama sen de masum değilsin...

benzer bir mekanizma kedi ve köpeklerin evcilleştirilme süreçlerinde de işlemiş olabilir. sadece yeni doğmuş veya birkaç haftalık bir köpeği düşünün mesela. o köpüş gözleri çok sevimli değil mi? böyle böyle kendilerini sevdirdiler ve bizlere binlerce yıl boyunca kendilerini daha fazla sevimli hale sokacak şekilde ıslah ettirdiler.

konunun algısal boyutuyla ilgili örnek çalışmalar:*
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22267884...
https://www.frontiersin.org/articles/10....