kır ve kent toplumu ile ilişkili bir durum.

kır toplumunda fazla çocuk aynı zamanda tarlada çalışacak ya da hayvanlara bakacak işçidir, "çocuk bereketiyle gelir" mantığı da buraya uzanıyor, çünkü masrafından fazlasını aileye yardımcı olarak çıkarmaktadır. yine aşiret toplumunun bir kalıntısı olarak ne kadar çocuk ve mümkünse erkek çocuk varsa o kadar güçlüsün demektir. son olarak ise özellikle emeklilik ya da sigorta denen şeyin olmadığı zamanlarda çocuk yapmanın bir diğer motivasyonu "yaşlandığımda biri bakamazsa diğeri bakar" düşüncesidir ki mantıksız değil, çünkü eninde sonunda elden ayaktan düşeceksin, ne kadar çocuk o kadar garanti.

kent toplumunda ise piyasa ilişkileri içerisinde her çocuk fazladan masraf haline geliyor, ve kuşak geçtikçe çocuk sayısı da düşüyor. peki buna rağmen hala çok çocuk yapanlar nasıl mevcut? bu da "kültürel gecikme" dediğimiz kavramla ilişkili, yani teknik gelişiyor, toplum dönüşüyor ancak zihniyet bu değişime biraz daha geç ayak uyduruyor. bundandır ki türkiye'de çok çocuklu ailelere baktığımız zaman şehirde yaşasalar dahi çok kısa süre öncesine kadar kır kökenli olduklarını görürüz, ancak kuşak geçtikçe daha şehirli olurlar.

somutlayalım:
dedem köylüydü, 60'larda şehire göçtü, şehirde doğup büyüyen babamın altı kardeşi vardı, ancak babamın sadece iki çocuğu var. babam dedemden ben ise babamdan daha kentli alışkanlıklara sahibim.

birden fazla özelliklere sahip ve farklı farklı aidiyetlere aynı anda tabiyiz. ama bunların içinden en fazla ötekileştirildiğimiz, dahası vurulup yaralandığımız şey bizim kimliğimiz oluyor. sonrasında ise kendimizi onunla özdeşleştirip onun üzerinden inşa ediyoruz, bu durumda biz artık "onlar" gibi değiliz, aslında karşılıklı bir süreç, önce toplum sizi ayrıştırıyor arkadan da siz o kalıba doğru istemsizce girmeye ve onu bayrak haline getirmeye başlıyorsunuz.

herkesin mikro kimliklere sıkıştığı ve yalnız kendi gibi olanla yatıp kalkmaya başladığı bir sözde toplum, varmak üzere olduğumuz yer burası. peki mikro kimlikleri dışlamayan ve daha geniş bir sıfat üzerinden demokratik bir toplumsallık kurulabilir miydi? olması gereken buydu ama henüz beceremedik. hakim kimliğin geride kalanları potasında eritmeye kalktığı olmazsa dışladığı bir zihniyetle tamamen mikro kimliklere bölünerek yalnızlaştığımız bir başka zihniyet arasında sıkışıp kaldığımız bir çağdayız.

kendini iyice keşfettiğin bir çağda özellikle yaşanılan yer dolayısıyla kimliğini saklamak çok yıpratıcı olabiliyor, bu durumda hayat üçgeni oluşturmak lazım. düşünsel olarak da açık bir dostuma, ilerici olduğunu çok iyi bildiğim bir rehberlik öğretmenime ve psikoloğa açılmıştım. doldukça, canım sıkıldıkça birinden biriyle konuşuyordum, en azından insanı rahatlatıyor. kimliğinizi açık ya da yarı açık sürdürme şansınız yoksa eğer bu türlü bir harekette bulunun, psikolojik olarak sizi de rahatlatır.

bunun yanında ben hiç bir zaman cesaret edemedim, ama yapabiliyorsanız ve mevcutta varsa genç lgbti+'ların olduğu bir ortama yanaşın, daha doğrusu örgütlenin. yıllar geçtikçe kayıp giden senelere küfrediyorsunuz.

büyükşehirlerin yapısı ne olursa olsun büyük olmalarından kaynaklı olarak farklı kimliklerin kendi aralarında bir komünite oluşturmasına müsait, yani şehrin geneli ne kadar yobaz olursa olsun elbet orada bir yerlerde eşcinsellerin de buluştuğu bir sokak, park ya da başka bir yer mevcuttur.

küçük yerlerde ise bu da olmuyor, bu durumda kişinin kendisini yalnız hissetmesi daha olası, bu durum sadece ilişki meselesi de değil tabi, bir noktada paylaşacak fazla bir şeyinin olmadığı bir topluluğun içinde yalnızca volta atıyorsun.

tokatı yerken öbür yanağınızı dönerseniz bu sefer oraya tokat inmez yumruk iner, ona da okeyseniz kırbaçtan sopaya çeşit çeşit darbelere alışmak zorunda kalırsınız. insan da hiç güç olmasa dahi dişleri açık gezmesi iyidir, size ilişecek olanı iki defa düşündürür.

daha cesur ol, kaybedeceğin pek de bişey yok.

burada iki tane önemli etken var.

ilki türk halkının "gavur" olarak nitelendirdiği kümeyi hayvansı özelliklerle nitelemesidir, herkes hayatının bir döneminde yabancıların önüne gelenle yattığı, erkeklerinin "godoş" olduğu üzerine mitler duymuştur.
bunun yanında bir dönem basının "olga türk erkekleriyle oynaşmak için geliyor!", "avrupa'da herkes esmer seviyor", "katerina gerçek aşkı türkiye'de buldu" tadındaki fantastik haberleri de bu algıda etkilidir.

son olarak:

nam-ı diğer 2002-2008 akp'si. bu bakımdan muhafazakar ve liberal unsurları "muhafazakar demokrat" tanımı altında çeperinde toplamaya aday bir partidir, cumhur ittifakının olası yenilgisi sonrasında sağın büyük partisi olma konusunda iyi parti ile kayıkçı kavgasına girmesi muhtemel parti de olacaktır. bu bakımdan meral akşener ile kemal kılıçdaroğlu arasında geçtiğimiz zamanda yaşanan tartışmada açıkça desteğini kılıçdaroğlu'ndan yana koyması buradan hareketle okunabilir.

kapladığı alan açısından merkez sağ ile ülkücü hareketin kimi noktalarını içine toplamaktadır. kitle konusunda ise özellikle batı illerinde görece seküler görünümlü sağ seçmene hitap eder.
bunun yanında mhp ile olan ayrışması yalnızca akp'ye destek verip vermemek üzerine dayanmıyor, bakıldığında mhp iyi partiye nazaran daha kırsal ve muhafazakar kalıyor, burada da türkiye'nin sosyolojik değişimi söz konusu, bir dönem şehirli dar bir kitleye hitap eden sağ milliyetçilik mhp ile birlikte kırdan gelen kesimleri kapsamak adına islami bir hüviyete büründürülmüş, kuşakların değişip şehir kimliğinin öne çıktığı yerde ise iyi parti ile yeniden seküler görünüme doğru geçiş yapmaya başlamıştır. bunun yanında nato ve abd'ye bakış olarak da ayrışma mevcuttur ve mhp kitlesi ile yönetimi son dönemde daha karşıt bir pozisyon izlemektedir.

son olarak ise akp ve mhp bloğunun tasfiye edildiği senaryoda oradan kalan kadro ve kitlelerin iyi partiye yönelmesi ile sağın yeni büyük partisi olma ihtimali yüksektir, bu da önümüzdeki on yıllarda yeni bir baş belası olacak demektir.

90'ların karanlık örgütlerinden birisi olan hizbullahla ilişkili bir parti. ideolojik olarak ise kürt-islam sentezinden hareket ederler. seçim performanslarından ayrı olarak ise güney doğu ve doğu anadolu'nun kimi muhtelif yerlerinde etkili oldukları bölgeler mevcuttur. cumhur ittifakı ile olan ilişki konusunda ise muhtemelen ülkü ocakları benzeri bir işlevleri olacaktır.

ek olarak: akp geçmiş yıllarda çözüm süreci yürütürken kürtleri sünni-islam potasında arkasına toplama stratejisi gerçekleştirmiş bir partidir, iktidarını sürdürdüğü bir olası senaryoda hüda-par'ın güçlenmesi kürt meselesinin çözümünde istediği politikayı yürütmesi için elini de güçlendirecektir.

bir referandum mahiyetinde olan cumhurbaşkanlığı seçiminde kemal kılıçdaroğlu'na, milletvekilliğinde ise solu meclise taşıması ve siyasi dengenin bir nebze de olsa sağdan sola doğru kayabilmesine vesile olması için türkiye işçi partisi'ne oy vereceğim.

akp'yi yeterince dinci olmamakla eleştirenlerin partisi, varın siz düşünün.

bulunamaması durumunda jack london'un beyaz dişiyle empati yaptırır, gerçi o hikayede mutlu sonla bitmişti. bizim gibilere gelince, karda kışta ormanda bayırda uğursuz gibi koşturmaya devam.

cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday çıkarmama kararı alarak dükkancılık hesabı yerine tarihsel sorumlulukları öne çıkardığını göstermiş ittifaktır.

bunun yanında siyasetin aşırı sağ, sağ ve merkezdeki sağ arasında gidip geldiği, terazinin bir ucunun hiç olmadığı kadar eğildiği bir ortamda sol ve ilerici söylemleri meclise ve sokağa taşıyabildiği ölçüde yeni yollar açılmasına vesile olacaktır.

fatih altaylı ile çıktığı yayında "önce muhalefetten kurtulmak lazım" sözüyle stratejisini de belli etmiştir. türkiye için tarihi bir dönemeç haline gelecek olan seçimlerde akp ve cumhur ittifakı'nın bir an önce yıkılmasından ziyade ana muhalefet haline gelmeyi hedef olarak tutturduğu görülüyor.

mart ayından beri resmen iki günde bir uyuyorum, daha çok uyuyakalıyorum diyelim saatler birbirine girdi. içsel sıkıntıdan çok ders, siyasi gündem ve düzensiz hayattan oluşan bir bermuda şeytan üçgeninin içindeyim.

bizi kazığa bağlamak ya da direk binadan aşağı şutlamak gibi fantezilerin olmadığı bir din varsa deyin hele, şu ara benim de inanasım var.

biz o kişiyi başkasını öperken görüp temelli sıyırmayalım da, bu yaşanmasa da olur.

öyle şımardılar ki şurada bi devran dönsün, öyle insanlar çıkacak ki korkulu rüyaları olabilir, böyle aralarında söz konusu kişiler için "firavun", "nemrut" diye lakap takacaklar.

sevdiğin kişiye doyasıya sarılmak ne tür bir histir, ya da oturduğun yerde başının omuza doğru yaslanması? yıllar öncesinde çok kısa da olsa hatırlıyorum, çok ilginç bir uyuşma hissi anımsarım, o an için hem huzurluydum hem de bunlar bitecek telaşıyla titrek bir vaziyet. öpmeyi ise bilmem, yaşamadığım doğrudur, ya da gece boyu sarılmak? kendimi bildim bileli sol kol başın altında sağ kol ise omuz üzerinde uyurum. sözün kısası uzun uzun yaşamadığım bir histir aşk.

ama uğruna koşturmayı bilirim. öncesinde görmek ve hoşlandığını fark etmek, doğrusu bu konularda ilk görüşçüyüm. sonrasında ise tanışmak, o anın heyecanı, en ufak hareketten medet ummak, zamanla adeta takıntılı bir ruh haline bürünmek, onun olduğu her yerde mutlu olmak ile olmadığı yerde huzursuzca dolaşmak, sonrasında ise kendi kendine gelin güvey olmak. tabi burada bitmiyor, ekseriyetle günün her vakti ve saati hayallere dalabiliyorsunuz, öyle hayaller ki bulunduğunuz zaman ve mekandan bağımsız bir gelişim seyrediyor, gel zaman osmanlı dönemi balkan coğrafyasında bir dere kenarında, git zaman roma'nın surları altında bir yerlerde buluşuyorsunuz, olmazsa alternatif bir evrende baş başa kalıyorsunuz. hikayenin gerçeğine doğru dönersek eğer onunla bulunduğunuz her mekan size o anki hislerinizi ve karşınızdaki kişinin tavrını hatırlatıyor, kimi zaman gülerek kimi zaman ise üzülerek yad ediyorsunuz, kendi adıma konuşursam bugün dahi yıllar önce sevdiğim kişilerle oturup dolaştığım yerlerde geziyor ve hatırlıyorum, ki hafıza aynı zamanda kendini bilen bir benliğin gereğidir, anıların iyi ya da kötü olması fark etmez, hatırlıyor olmak zorundayız.

işin bir başka ilginç boyutu ise aşkın "rasyonel" açıklamasını hala tam anlamıyla yapamıyoruz, tabi ki bu konuda epey teori ve araştırma var, ancak bir yerlerde boşluk hissediliyor. mesela üreme içgüdüsü üzerinden açıklamaya çalışıyoruz lakin bir insana yalnız sarılmak ve yüzüne bakarken gülüşünü özümseme isteği bu içgüdüyle ne kadar uyuşuyor? ya da aseksüeller, onların da aşık olduğunu görüyoruz, aşk sıklıkla cinsellikle iç içe bir profil seyretse de cinselliğin çok daha geriye düştüğü vakalar mevcut. belki de insanın kimilerinin zannettiği gibi biyolojik bir makine olmadığının en güzel kanıtı aşık olmasıdır.

son olarak, şu vakte kadar yaşanan hezimetlerin bir getirisi de insanı katılaştırması, hele ki eşcinseller için bu adeta hayatta kalma refleksine dönüşüyor. kendi adıma konuşacak olursam sevgiyi umutla eş bir biçimde hissettiğim vakit doğaya ve pozitif duygulara daha çok yaklaşıyorum, o vakit dışarıya karşı daha sevgi dolu baktığımı hissediyorum, peş peşe gelen yenilgiler ise içten içe bir öfke doğuruyor. tasvir etmek gerekirse eğer, kendimi çevresinde yıldırımların düştüğü bir tepede önündeki ovaya büyümüş ve dikleşmiş gözlerle bakan bir savaşçı gibi hissettiğim oluyor, bir sonraki sahnede ise lejyon bölüğü tabutta bir ceset taşıyor. adeta bir yabancılaşma ve doğal olandan ve bir parça iyiden uzaklaşma hali.